Prochy polskie

W fantasmagorycznej powieści "Siódemka" Ziemowit Szczerek opisał podsycaną alkoholem i narkotykami podróż tytułową drogą krajową na trasie Kraków - Warszawa, podczas której rzeczywistość coraz bardziej ulegała rozpadowi, pękała i kruszyła się. Z jej szczelin na powierzchnię wydostawało się to, co najbardziej polskie - wszelkie historyczne i współczesne upiory, jednocześnie pociągające i wstydliwe.

Podobną demonologię w stylu gonzo uprawia Agata Kus w serii wielkoformatowych pasteli na papierze, w których przeszłość przybiera teraźniejsze maski, zacierając granice między tym, co minione, a tym, co obecne. Kus wybiera medium radykalnie spoza głównego nurtu, a jednocześnie intensywnie cielesne, podatne na dotyk, pozostawiające ślad. Gest przywołania kruchej techniki pastelu nie służy jedynie rozszczelnieniu skodyfikowanego malarskiego języka i ponownemu włączeniu w jego obieg tego, co kojarzy się ze szkicami i niezobowiązującymi tematami. Kus przede wszystkim odnosi się do tradycji polskiego modernizmu, kiedy to pastel był narzędziem opowiadania o tym, co aktualne i polityczne. Tą właśnie techniką Wyspiański powołał do życia tańczące na krakowskich Plantach Chochoły, a Kus przypomina, że cały czas podrygują, nie potrzebując do tego prochów innych niż polskość.