Teresa Pągowska

Teresa Pągowska 

Od 1945 r. studiowała malarstwo w Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Poznaniu. W 1950 r. Pągowska przeprowadziła się do Sopotu, wiążąc się na kilkanaście kolejnych lat z PWSSP w Gdańsku i sopockim środowiskiem artystycznym. 

Od debiutu w 1949 r. brała udział w licznych wystawach prezentujących współczesne malarstwo polskie (m.in.: coroczne Ogólnopolskie Wystawy Plastyki, 1959-1954, Ogólnopolska Wystawa Młodej Plastyki. Przeciw wojnie – przeciw faszyzmowi w Arsenale, 1955), w 1959 r. brała udział w paryskim Biennale Młodych. 

W latach 50. angażowała się w organizację Festiwalu Sztuk Plastycznych w Sopocie – cyklicznego ogólnopolskiego przeglądu sztuki współczesnej. W 1956 r. przewodniczyła komitetowi organizacyjnemu, a w 1958 r. zorganizowała w ramach Festiwalu wystawę Piotra Potworowskiego. Współpraca i przyjaźń z nim pomogły jej wyzwolić się z konwencji kolorystycznych szkoły sopockiej i zwrócić ku malarstwu bliskiemu informel i malarstwu materii. Na przełomie lat 50. i 60. zaczął krystalizować się jej indywidualny styl. W 1964 r. przeniosła się do Warszawy, kolejne lata, w czasie których nie zajmowała się dydaktyką, stanowiły okres intensywnej pracy malarskiej. 

Od tego czasu artystka znana jest z intymnych, pełnych emocji przedstawień kobiecej sylwetki oraz nowatorskich eksperymentów z czystym, niegruntowanym płótnem jako środkiem malarskim. Choć nie są one całkowicie abstrakcyjne, postacie Pągowskiej – które rozpływają się lub przechodzą metamorfozę w przestrzeni – symbolizują przejście od mechanicznego, modernistycznego ciała, dominującego przed II wojną światową, ku wyemancypowanej, zmysłowej reprezentacji. 

W latach 60. jej malarstwo zdominował motyw silnie zdeformowanej, traktowanej skrótowo, ludzkiej figury, ukazywanej często w dynamicznych, tanecznych układach, w neutralnej, zbudowanej z barwnych plam przestrzeni (cykl prac Dni). Od tej pory postać ludzka, a zwłaszcza kobieca jest w jej malarstwie obecna jako anonimowa, zwarta, mocno określona sylweta, a twórczość artystki sytuowana jest w szeroko rozumianym obszarze nowej figuracji. 

W 1971 r. Pągowska powróciła do pracy pedagogicznej, w latach 1971-73 prowadziła pracownię w PWSSP w Łodzi, następnie w latach 1973-92 pracownię malarstwa i rysunku na Wydziale Grafiki ASP w Warszawie. W tym czasie rozpoczęła malowanie Monochromatów, po raz pierwszy prace z tego kontynuowanego przez kolejne lata cyklu zostały pokazane w 1974 r. na wystawie w Galerii Numaga 2 w Auvernier w Szwajcarii. W późniejszym, powstającym od 1975 r. cyklu Figur magicznych artystka powraca do koloru, z czasem ciągle obecna w jej malarstwie postać – sylweta pojawia się w przestrzeni sugerującej pejzaż. Teresa Pągowska jest laureatką wielu nagród, m.in.: Narody im Jurzykowskiego (1990), Nagrody im. Jana Cybisa (2000), Nagrody im. Kazimierza Ostrowskiego (2001), otrzymała także doktorat honoris causa Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku w 2002 roku.